|
Urodziła
się 1922 r w Krakowie. Ojciec, Stanisław Czerny był profesorem konserwatorium, matka
pianistką. Edukację muzyczną
rozpoczęła w piątym roku życia. Początkowo lekcji
udzielała jej matka, jednak pierwszym nauczycielem muzyki był ojciec.
W 1929 roku mając zaledwie 7 lat, wystąpiła na inauguracji koncertów Chopinowskich w
,,sali im. Szopena" przy ul. Karowej w Warszawie. Jej
występ okazał się ogromną sensacją i ujawnił
niezwykły talent maleńkiej "wirtuozerki". Ówczesna prasa
pisała na ten temat m.in. ,,Halusia ma dopiero siedem lat.
Siedząc na krzesełku przy fortepianie, nie dosięga nóżkami
podłogi, a jednak paluszkami swymi wydobywa całą pełnie
dźwięku fortepianowego, a w pasażach, chwytach akordowych ma
dojrzałe
zacięcie wirtuozowskie (...). Występ tego cudownego dziecka.(...),
wywołał na sali głębokie poruszenie. Całe audytorjum
witało entuzjastycznie nowy talent, a na czele słuchaczów
oklaskiwał Halusie sędziwy mistrz Aleksander Michałowski...."(,,Z sali koncertowej" Mateusz
Gliński).
Natura obdarzyła ja tzw. dobrymi warunkami wrodzonymi - mocne, szerokie i
duże dłonie, a także absolutny słuch, pozwalały na
łatwe opanowanie klawiatury. Była po prostu uzdolnioną muzycznie
uczennicą szkoły krakowskich sióstr urszulanek.
27 marca 1936 r. w zaświadczeniu nr 290/36 Rektor Państwowego
Konserwatorium Muzycznego w Warszawie, E. Morawski i profesor Józef
Turczyński wydają następującą opinię: ,,Niniejszym
zaświadczamy, że p. Helena Schwarzenberg - Czerny, lat 12, jest dzieckiem o
zdolnościach graniczących z genialnością. Po
przesłuchaniu jej w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie
uważamy, iż niezwłocznie powinna ona wstąpić do P.K.M. w W. dla otrzymania kompletnego
wykształcenia Muzycznego. Dziecko to może być za kilka lat
chlubą Polski".
Mała artystka mając 12 lat zwyciężyła w Konkursie
Młodych Talentów w Warszawie i otrzymała wówczas
Nagrodę Prezydenta Warszawy (Stefan Starzyński), a także stypendium na kurs mistrzowski w paryskiej Ecole Normale prowadzony
między innymi przez
sławnego Alfreda Cortot (Alfred Cortot - 1877-1962-pianista francuski, prof. konserwatorium w
Paryżu, wybitny odtwórca muzyki romantycznej i utworów C.
Debussy'ego, autor prac o technice pianistycznej i interpretacji
dzieł fortepianowych).
Następnie studiowała w Warszawie u Józefa Turczyńskiego
-
wielkiego znawcy muzyki Chopina, a także w Krakowie u znakomitego
pedagoga - profesora Zbigniewa Drzewieckigo.
Punktem zwrotnym w jej życiu było zajęcie pierwszego miejsca i uzyskanie
wyróżnienia za najlepsze wykonanie mazurków Chopina na IV
Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim w Warszawie w 1949r. Od tego momentu
zaczęła
się jej zawrotna kariera światowa jako niezrównanej wykonawczyni
dzieł Chopina i wielu innych kompozytorów.
Występowała we wszystkich krajach Europy, Japonii, w Ameryce
Północnej i Południowej, odbywała ponad 20 tournee w byłym
Związku Radzieckim - wszędzie budząc uznanie krytyki i zachwyt melomanów. Jej recitale w ONZ i w CARNEGIE HALL w Nowym Yorku
były wielkimi wydarzeniami artystycznymi. Występowała z towarzyszeniem najbardziej znanych w
świecie orkiestr symfonicznych współpracując z tak znakomitymi dyrygentami, m.in. Adrian Boult, Zubin Mehta, Georg Solti, Vaclav Smetacek.
Należy również do znanych na świecie wykonawców muzyki kameralnej. W jej bogatym repertuarze koncertowym
znajdują miejsce utwory od epoki baroku do muzyki współczesnej. Dominuje jednak muzyka
F. Chopina. Nagrała też wiele płyt CD z mazurkami i nokturnami Chopina oraz utworami I.
Padarewskiego.
Wielokrotnie zasiadała w jury w najbardziej znanych międzynarodowych
konkursach pianistycznych m.in. Konkursie im. A. Rubinsteina w Tel
- Avivie, Konkursie Chopinowskim w Warszawie, Konkursie im. Hummela w
Bratysławie, Konkursie im. Sibeliusa w Helsinkach, ponadto w
Paryżu, Bukareszcie, Zwickau, Leeds, w Lipsku, Moskwie, Atenach, Bremie, Hawanie, Pretorii oraz wielu innych miastach
świata.
Była wykładowcą na wielu uczelniach muzycznych i artystycznych na
świecie m.in.: w Weimarze, Darmstadt, Hamburgu, Lugano, Tokio, Nagoya.
W latach 1993-1999 Halina Czerny - Stefańska koncertowała w Los Angeles oraz
prowadziła kursy mistrzowskie w Toronto, Bazylei, Lugano i w
Paryżu (Salle Cortot).
W 1993 roku wykładała na University of Arts Geidai w Tokio. W latach 1999-2001 była profesorem w University of Fine
Arts and Music w Tokio, Elisabeth University of Music w Hiroszimie, w Arts Akademy w Nagoya, Seznoku Gakuen Uozu University w Tovama.
W Roku Chopinowskim (1999) oraz. roku 2000, Artystka dała bardzo wiele koncertów i recitali na
sławnych estradach świata: w Warszawie, Żelazowej Woli, w
Paryżu, Los Angeles, Tokio i in. 8 marca 2001 dała
wspaniały recital fortepianowy w Akademii Muzycznej w Warszawie z okazji koncertu z cyklu
,,Nestorzy polskiej pianistyki"
poświęconego Jej profesorowi Józefowi Turczyńskiemu.
Plan kolejnych koncertów i recitali oraz kontynuacja pracy jako profesor na Uniwersytecie Geidai w Japonii
przerwała śmierć.
Odeszła 1 lipca 2001 w Krakowie. Była jedną z największych
indywidualności naszego życia muzycznego w ostatnim półwieczu, Wielka Polska Pianistka,
całym sercem oddana muzyce Fryderyka Chopina.
|